تبلیغات
سید جمال الدین اسد آبادی - دیباچه پژوهشکده
سه شنبه 2 اسفند 1390

دیباچه پژوهشکده

   نوشته شده توسط: روح ا.. سایبر    

 

                                                    دیباچه پژوهشکده

در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم به واسطه تماس‌ کشورهای اسلامی با غربِ مدرن، گفتمانی در میان روشنفکران و اندیشمندان اسلامی به طور خاص ظهور یافت که خط سیر آن را می‌توان در اندیشه‌های متفکرانی نظیر سید جمال‌الدین اسدآبادی، محمد عبدو، آیت الله نائینی، علامه محمد اقبال لاهوری و بسیاری دیگر از متفکران اسلامی رد‌یابی نمود. این متفکران، زوال و انحطاط سیاسی ـ اجتماعی مسلمانان را نه در اسلام، بلکه در دوری مسلمانان از حقیقت اسلام می‌دیدند و در تلاش بودند تا با وام‌گیری بسیاری از مفاهیم مدرن غربی نظیر فردگرایی، آزادی، برابری، شورا و دموکراسی و امتزاج آن با اسلام بتوانند با ارائه قرائتی جدید از اسلام و بازسازی آن، پاسخی مناسب به مسائل پیش‌روی جامعة اسلامی بدهند. در این میان نقش سیدجمال، نمونه و منحصر به فرد است. سید جمال در این راستا، تجربه‌ای را به آزمون گذاشت که بعدها مددکار امام خمینی در به ثمر رساندن انقلاب اسلامی شد؛ به دیگر سخن در حالی که سیدجمال اصلاح امت اسلامی را در نزدیکی و اصلاح صاحبان قدرت می‌دید، امام خمینی بیشترین توجه خود را به مردم معطوف کرد.

بنابراین، می‌توان سیدجمال الدین اسدآبادی را بنیانگذار و مدافع جریانی دانست که هدفش برقراری هماهنگی میان مذهب و محیط‌های فرهنگی، سیاسی و اجتماعی بود. تلاش او معطوف به این بود که تعارض و تناقضی میان روح غالب حاکم بر تحولات جاری در جوامع توسعه‌یافته و مذهب وجود ندارد. سیدجمال کار خود را در جهت طرح مجدد اسلام حقیقی بر پایه محوریت بخشیدن به عقلانیت قرار داد؛ نوعی از عقلانیت که در ترکیب با دین می‌تواند مبنای «سعادت تامه و رفاهیت کامله» دانسته شود. او در مقاله «لکچر در تعلیم و تربیت» ضرورت بازنگری در علوم اسلامی را متذکر شد و تاکید کرد که مسلمانان نباید از اخذ علوم جدید و تکنولوژی بهراسند.

پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بنا به رسالتی که در کاویدن و بسط دانش و عمل انسانی دارد اثر حاضر را به جامعه علمی کشور تقدیم می‌کند.

نویسنده :بهرام نوازنی قیمت :4800 تومان

persianpersia.com